Giảng dạy kendo cho trẻ em (phần 1)

by Admin
0 comment

Nhóm dịch của HKC bao gồm Nguyễn Linh, Đức Mạnh, Tuấn Minh xin giới thiệu bài viết Teaching Kendo to Children – an introduction for new instructors
Bài viết này được xuất bản trong tạp chí Kendo World số 5.2, tháng 6/2010
Nguồn: http://shugo-nanseikan.blogspot.com/2014/03/teaching-kendo-to-children.html

Với tỉ lệ chấn thương thấp, tiêu chuẩn và quy tắc đặc biệt khiến những người bé hơn có khả năng chiến thắng đối phương to lớn, kendo là một môn võ có truyền thống lịch sử lâu đời và hấp dẫn, một hoạt động tuyệt vời cho trẻ em mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, con đường mà người thầy huấn luyện sẽ là 1 nhân tố lớn tác động đến trải niệm của trẻ với kendo. Do đó, dù muốn hay không, phương pháp dạy dỗ sẽ là yếu tố quyết định đứa trẻ có trở thành một kiếm sĩ thực thụ trong tương lai được hay không.

Bài viết này là một hướng dẫn ngắn về những điểm chính nên và những điểm không nên trong việc giảng dạy kendo cho trẻ em. Bản hướng dẫn này cũng đặc biệt hướng tới Yudansha – những người có trách nhiệm trên lớp học kendo của trẻ em: những người có thể có kinh nghiệm giảng dạy với người lớn nhưng lại có rất ít kinh nghiệm hoặc chưa từng hướng dẫn trẻ em. Một vài điểm trong bài được trình bày một cách đơn giản nhằm khiến bài báo súc tích dễ hiểu nhưng trên thực tế những vấn đề này rất phức tạp và có thể giải quyết thông qua nhiều phương pháp tiếp cận khác nhau. Tác giả hoan nghênh bất kì ý kiến phản hồi nào từ các giảng viên về các vấn đề đã được nêu qua hoặc còn thiếu sót trong bài.

Độ tuổi

Mỗi đứa trẻ đều có sự trưởng thành nhanh hoặc chậm khác nhau. Điều này liệu có ảnh hưởng đến việc tổ chức phân loại lớp hay thậm chí có nên thành lập hăn 1 lớp học riêng cho chúng?

Thường thì từ bảy tuổi trở lên, đứa trẻ đã đủ khả năng phù hợp để bắt đầu luyện tập. Có thể sớm hoặc trễ một chút, điều đó phụ thuộc vào sự phát triển tự nhiên của trẻ và sự hứng thú và mong muốn riêng của chúng. Đơn cử như: khả năng tập trung của trẻ trong nỗ lực hoàn thành 1 việc, khả năng nghe và xử lí yêu cầu thông qua lời nói và các dấu hiệu trực quan khác, khả năng hòa nhập với nhóm mới với những đứa trẻ lớn hơn… tất cả những điều này đều gây tác động nhất định đến quá trình giảng dạy. Là giảng viên, trách nhiệm tiên quyết đầu tiên mà chúng ta cần làm là phân tích, phán đoán trên những biểu hiện đó để có thể hiểu và giúp đỡ những trẻ muốn tham gia lớp học.

Một điều quan trọng là chúng ta nên tạo cho trẻ không gian trải niệm tự do, không gò bó và ép buộc cũng như không nên kì vọng ngay vào chúng để ta có thể đánh giá tốt hơn khẳ năng hội nhập vào lớp học của chúng. Một kinh nghiệm khá hay là nếu ta gợi ý đứa bé “chỉ đến xem” thì cuối cùng, chúng cũng tham gia tập thử. Bọn trẻ chỉ có thể cảm nhận kendo có hợp với chúng hay không bằng cách chính tay chúng thử nó. Mặt khác điều này cũng tiết kiệm thời gian cho chúng ta để biết trẻ có muốn tập kendo hay không, nó cũng là phương pháp tốt giúp chúng ta có thêm thời gian để tìm hiểu sâu hơn khả năng của trẻ. Mặc dù mới thoáng qua thì đây có vẻ là nhiệm vụ khó khăn nhưng tôi nên nói rằng trong tám năm gần đây nhất, tôi chưa từng bỏ qua bất cứ quan điểm nào của 1 học viên chỉ bởi vì tôi cảm thấy chúng không phù hợp với lớp học.

Tuy nhiên theo quy luật chung thì những đứa trẻ nhỏ hơn bảy tuổi sẽ khó có thể hòa nhập và theo kịp những lớp học luyện tập cơ bản. Đối với những trẻ này, chúng ta nên mở 1 lớp riêng tổ chức những trò chơi giống với kendo trong vòng 30 đến 45 phút thì sẽ thích hợp hơn.

Trò chơi hay kĩ năng

Vấn đề lớn nhất mà chúng ta thường gặp trong lớp học là sự cân bằng giữa việc tạo hứng thú bằng trò chơi cho trẻ và việc luyện tập kĩ năng cho trẻ. Trẻ em thường khó có khả năng nắm bắt được sự liên quan giữa việc áp dụng lí thuyết luyện tập với thực tế. Đó cũng là lí do chúng ta sẽ phải tốn rất nhiều thời gian để chỉnh lại những lỗi sai căn bản cho chúng khi tập di chuyển – suburi để rồi lại thấy chúng quay lại cách đi bộ hay thản nhiên chạy mỗi khi vào những bài tập năng động hơn như uchikomigeiko hay jikeiko.

Giảng viên kendo có thể thấy việc thu hút sự chú ý của bọn trẻ dễ dàng hơn thông qua những hoạt động vui nhộn như các bài tập jikeiko nhưng đồng thời, nó cũng là con dao 2 lưỡi. Bài tập jikeiko khuyến khích trẻ những bước đi nhanh, mạnh mẽ phù hợp tâm lí hiếu động của trẻ nhưng nó cũng dễ khiến trẻ gặp sai lầm và hình thành thói quen di chuyển sai lầm – “tập chạy trước khi biết đi”. Hầu hết các giảng viên đều cố gắng duy trì các bài tập cơ bản tập đi tập lại càng nhiều càng tốt để có thể uốn nắn sửa chữa từng sai sót cho chúng trước khi để trẻ tập các bài nâng cao hơn. Những điều bất di bất dịch này ăn sâu vào tư tưởng các giáo viên nhất là khi họ đã được huấn luyện, trưởng thành theo cách dạy dỗ này. Tuy nhiên, trong mắt trẻ, phương pháp này – mà chúng ta vẫn cho là tốt nhất, vừa chán lại vừa khó, hoặc tệ hơn nữa, vừa vô nghĩa và không tạo cho chúng động lực.

Một cách đơn giản để tránh tình trạng thiếu hụt động lực cho trẻ, các giảng viên nên luôn nhớ việc kết hợp luyện tập kĩ năng trong các trò chơi cho trẻ. Hiển nhiên trong kendo thì “trò chơi” hiệu quả nhất chính là shiai. Khi đám trẻ con cố gắng nâng cao khả năng để shiai, các giảng viên nên tận dụng sự sáng tạo của bản than để thiết kế những trò chơi vừa vui vẻ vừa giúp truyền đạt những kĩ thuật một cách chính xác nhất. Một ví dụ đơn giản khác là để cho motodachi ném một quả bóng cao su về phía người học trò đang giữ kamae. Đứa trẻ này phải tự căn thời điểm để chém trúng quả bóng giữa không trung như thể là chúng đang chém vào men, kote hay do của một đối thủ. Người thầy có thể thay đổi kích thước của quả bóng để nâng cao độ khó của bài tập. Bài tập tưởng chừng rất khó khăn này (mà thực ra lại không) nhưng lại vô cùng kích thích trẻ và được chúng rất yêu thích. Với nhiều đứa trẻ, bài tập này “ như là phim Star Wars!” mà vẫn có thể truyền đạt, hướng dẫn chúng tập chính xác nhiều kĩ năng tất nhiên, nếu người hướng dẫn làm mẫu chính xác và liên tục để mắt trông coi hasuji và ki- ken –tai – ichi của học trò. Năm phút tập trung vào những bài học vừa học vừa chơi như thế này có thể phục hồi tình thần cho cả một lớp đang lờ đờ ngái ngủ và đảm bảo bọn trẻ sẽ quay lại vào tuần sau.

Làm thế nào để ta biết được những bài tập đã được định hướng đủ giống với một trò chơi hay chưa? Câu trả lời thật đơn giản: Nụ cười mãn nguyện của thầy giáo và tiếng cười vui vẻ của đám trẻ cuối mỗi buổi tập. Tuy nhiên cũng phải nói, nếu bạn đứng giữa lớp và cười ầm ĩ giữa 1 dojo đang tập luyện thì tuyệt nhiên, bạn nên suy nghĩ lại việc hướng dẫn trẻ.

Không phải lúc nào trò chơi cũng là liệu pháp tốt để có thể truyền đạt cho trẻ. Trong một số trường hợp, các kĩ thuật có thể rất khô khan và khó đưa vào trò chơi được, khi đó các huấn luyện viên nên tìm các biện pháp tiếp cận khác, có thể là không chính thống. Một ví dụ là có thể buộc vào hai mắt cá chân của học trò một sợi dây đàn hồi thật dày để giúp các cơ bắp của trẻ phát triền và khiến chúng ghi nhớ việc chân trái phải kéo thật nhanh về vị trí kamae trong bài tập Okuriashi.

Rất nhiều trò chơi có thể được tạo ra chỉ với các vật liệu đơn giản hoặc có sẵn trong dojo. Đơn cử ta có thể sử dụng đường gióng trên sàn (nếu có) để tạo ra những lối đi phức tạp mà học sinh phải theo trong khi tập sử dụng bộ pháp kendo.

Giới hạn duy nhất chính là trí tưởng tượng của giảng viên. Tất cả trẻ em, đặc biệt là những người trên 18 tuổi, hãy tận hưởng những kỳ nghỉ, đón nhận sự ngạc nhiên, hãy nhìn những gì quen thuộc theo cách khác, hãy thử nghiệm mình trong những tình huống mới. Tất cả những điều đó đều hỗ trợ cho việc học.

0 comment
1

Related Posts

Leave a Comment